Skip to content

Onze favoriete informatieve boeken

Hieronder vind je een aantal van onze favoriete informatieve titels. We hebben ontzettend veel geweldige, mooie boeken op voorraad vol informatie en weetjes over bijvoorbeeld de ruimte, de aarde, geschiedenis, wetenschap & dieren. We laten ze graag aan je zien! Natuurlijk kunnen we elk boek voor je bestellen. Mail naar info@indewolken.nl voor je bestelling of meer informatie.

Ooggetuigen Dieren - Tom Mumbray

Zo fijn dat deze serie non-fictie boeken weer leverbaar zijn! Informatie over het Oude Griekenland, dinosauriërs of het menselijk lichaam. Dit jaar komen er nog meer delen uit! Dit boek gaat over dieren. Ontdek de ongelooflijke diversiteit van het dierenrijk, van de kleinste insecten tot de grootste roofdieren. Kom te weten hoe haaien elektriciteit gebruiken om prooien op te sporen, ontdek een krab die een kokosnoot kan kraken, en maak kennis met kevers die mist drinken! Voor iedereen vanaf 8 jaar.

Beeldatlas van de wereld - Tom Mumbray

Een prachtig geïllustreerde atlas! Ga op reis over alle continenten en ontdek mensen, plaatsen, culturen en dieren, tot leven gebracht met schitterende illustraties vol fascinerende details voor jonge ontdekkingsreizigers. Ze bieden een boeiende kennismaking met culturen en tradities van over de hele wereld. Van bezienswaardigheden en dieren tot sport en festivals: er is voor iedere lezer iets te ontdekken.

Kies je eigen evolutie - Jules Howard

Ontdek de geheime geschiedenis van het leven op aarde in dit interactieve kies-je-eigen-evolutieboek. Op elke pagina maak je kennis met een nieuw dier, elk met zijn eigen spannende overlevingsverhaal. En het is aan jou om de keuzes te maken die leiden tot je volgende evolutionaire stap. Maak een keuze, sla de bladzijde om en ontdek wat je daarna bent geworden. Kun jij overleven? Of sterf je uit? Voor het eerst ligt de reis in jouw handen...

Willewete Naar de winkel - Sanne Ramakers --> tip van Inge

Wil jouw kleuter alles weten over winkels? In dit boek lees je welke soorten winkels er zijn en hoe de mensen vroeger aan spullen kwamen. Het gaat over grote winkels, kleine winkels, winkelketens en online winkels. Je vindt in dit boek vol weetjes ook een leuke strip, een grote uitklappagina en een miniquiz. 

Inge: 'Wat een eer om met onze winkel op de omslag van dit nieuwe Willewete-prentenboek te staan! En dat niet alleen: je kunt mij (en ons monumentale plafond) ook nog binnenin vinden! Illustrator Margot Senden heeft mij een stel mooie gympen gegeven ;-). Fijne titel in een populaire reeks!'

Het oude Egypte - Lannoo --> tip van Romana

Ga mee op een zeer uitgebreide en ongelooflijke reis door één van de oudste beschavingen uit de geschiedenis! Ontdek hoe de Egyptenaren duizenden jaren geleden leefden, lees over machtige farao's en ontcijfer hiërogliefen. 

Romana: 'Een zeer mooi en aantrekkelijk uitgevoerd boek (met goud op snee!). Ik vind persoonlijk alle informatie over de goden heerlijk om te lezen. Het boek is opgedeeld in 7 hoofdstukken en is ook voor volwassenen een aanrader. De illustraties in dit naslagwerk zijn echt prachtig!'

De zweetvoetenman - Annet Huizing --> tip van Els

Aan de hand van bekende en onbekende zaken ontdek je hoe het recht in Nederland werkt en hoe een rechter tot zijn oordeel komt. Wat als je per ongeluk de verkeerde vermoordt? Heeft een hond inspraak? Mag je je eigen fiets terugstelen? Wanneer mag je iemand een knal verkopen? Soms lijken zaken ogenschijnlijk eenvoudig maar zitten er meer haken en ogen aan dan je denkt.

Els 'Ik vind dit zo'n fantastisch boek! Over veel van wat er over (bestaande) zaken in staat, wist ik minder dan ik dacht. Ook een toptitel voor volwassenen (aspirant-studenten Recht) dus! Deze Zilveren Griffel  uit 2018 is interessant, duidelijk én onderhoudend geschreven. Ook door de vormgeving en grappige illustraties van Margot Westermann leest deze dikke pil lekker weg.' 

Toen - Arend van Dam --> tip van Michel

Voor alle fans van geschiedenis: dit is een fijne bundel met verhalen over verdwenen dorpen, verwoestende ontploffingen, verlaten ruïnes, vergissingsbombardementen en vergeten stormrampen. Om zelf te lezen of om voor te lezen (thuis of in de klas). 

Michel: 'Sommige verhalen zijn niet terug te vinden in geschiedenisboeken maar ... zijn wel degelijk gebeurd! De auteur tekende al deze verhalen met een boeiende pen op, ze spreken stuk voor stuk tot de verbeelding. Bij elk verhaal staat veel achtergrondinformatie, en de  landkaarten en illustraties van Roland Sillem zijn een mooie toevoeging.'

Toen het oorlog was (1938-1945) - Patsboem --> tip van Annemiek

Kinderen zijn vaak heel geïnteresseerd in de Tweede Wereldoorlog en hebben er veel vragen over. In dit boek geven de auteurs daar in begrijpelijke taal antwoord op. Het is een 'bladerboek' met verschillende korte stukjes tekst, die zijn opgedeeld in thema's over bijvoorbeeld het dagelijks leven in de oorlog, de Jodenvervolging of de belangrijkste gevechten.

Annemiek: 'Een geweldig en compleet boek, dat niet voor niets een Zilveren Griffel won. Ook moeilijke onderwerpen gaan de auteurs niet uit de weg, maar wel op zo'n manier dat het voor kinderen niet te heftig wordt. Het staat vol indrukwekkende historische foto's, en sfeervolle illustraties van Irene de Goede.'

Het allermooiste boek over babydieren - Barbara Taylor --> tip van Romana

Een groot kijk- en bladerboek boordevol interessante informatie en leuke feitjes voor kinderen vanaf 8 jaar! Van joekels van giraffekalveren tot piepkleine suikereekhoorntjes, babydieren zijn er in alle soorten en maten.

Romana: 'Ok, zeg eens eerlijk, wie is NIET dol op babydieren? Dit is het laatste nieuwe deel in deze prachtige non-fictie serie. Ik leer elke keer weer iets nieuws. Ook in dit boek vind je op elke dubbele pagina uitgebreide info en weetjes, naast de levensechte paginagrote illustraties. Prachtig cadeauboek voor iedereen vanaf 8 jaar.

Licht - Jennifer Smith --> tip van Sim

Ga mee op een magische reis door de diepzee, glimmende grotten en donkere bossen en laat je verwonderen, verbazen en verrassen door de bijzondere wonderen van bioluminescentie in dit boek waarvan de prenten licht lijken te geven.

Sim: 'Een prachtig uitgevoerd boek en wat extra licht in de donkere dagen! Ik wist niet dat zoveel organismen zo'n bijzonder talent  hadden. Ze geven LICHT! Waarom doen ze dat? Hoe krijgen ze het voor elkaar? En wat kunnen we van ze leren?'

44 levenslessen uit het dierenrijk - Kate Siber

Wijsheid uit de natuur! Wij mensen kunnen veel leren van dieren. Wolven weten hoe ze als team moeten werken, octopussen durven zichzelf te zijn, vuurvliegjes weten hoe je van binnen kunt stralen. Dit boek nodigt je uit om hun geheime superkrachten te ontdekken, zoals creativiteit, vermogen om te luisteren, doorzettingsvermogen en vriendelijkheid. Laat je inspireren!

Onze Eilanden - Yuval Zommer

Nadat hij alle fantastische dieren van de wereld heeft getoond, laat Yuval Zommer nu de meest buitengewone omgevingen op aarde zien, te beginnen bij de eilanden. Ga met hem mee over zee en ontdek reuzenschildpadden op de Galapagoseilanden en maki’s op Madagaskar, bezoek de torenhoge Moai-beelden op Paaseiland en ijsgrotten op het eiland Ross. Lees over de mythen en volksverhalen van eilandvolken en zeil langs oude piratenschuilplaatsen, winderige kliffen en ongerepte regenwouden. Met dit eerste boek in een nieuwe serie laat Yuval Zommer opnieuw zien hoe wonderschoon de wereld is.

Het mysterie van de mens, hoe vijanden vrienden kunnen worden - Harari

Waarom maken mensen ruzie met elkaar, of nog erger: waarom voeren ze oorlog? Willen mensen niet liever in vrede samenleven…? In dit boek lees je hoe ruzie en oorlog ontstaan doordat mensen jaloers, bang of hebzuchtig zijn. Het begint allemaal met de verhalen die we elkaar vertellen, verhalen die vaak helemaal niet waar zijn. Bijvoorbeeld over mensen die anders zijn dan wijzelf.  Ook ontdek je hoe iedereen mee kan helpen om ervoor te zorgen dat vijanden vrienden worden en blijven. Ook jij! 'Sapiens' voor kinderen, het derde deel, over waarom mensen doen wat ze doen. Een pleidooi voor verdraagzaamheid en kritisch denken, verpakt in een boeiend en toegankelijk verhaal.

Wereld in kleur - Jana Sedlakova

Maak een reis rond de wereld door meer dan zestig landen in deze bijzondere atlas met meer dan 1000 illustraties. Van de paarse lavendelvelden in Zuid-Frankrijk tot de rode pepers van Mexico, en van het ijzige hooggebergte in Nepal tot de warme kleuren van de aarde in Namibië. Als eerste introductie tot het karakter van verschillende landen of als inspiratie voor je volgende reis, De wereld in kleur is een boek waar lezers van alle leeftijden zich in kunnen verliezen.

Zuid - Marieke ten Berge

Maar liefst zes soorten pinguïns waggelen je tegemoet in dit wonderschone nieuwe deel in de natuurserie van Marieke ten Berge en Eva Moraal. Ze worden vergezeld door negenentwintig andere dieren uit het ijzige Zuiden, van de Kerguelenzeebeer tot de zuidelijke zeeolifant en van de zuidpoolkip tot de reuzenalbatros. Je kijkt je ogen uit bij de schitterende linosneden van Marieke ten Berge en hoort de stem van de dieren opklinken uit de teksten van Eva Moraal, zoals die van de Weddellzeehond. Je voelt de ijzige wind, hoort de ijsschotsen knerpen en wordt warm van geluk bij het zien en lezen van al dit prachtigs.

Wij zijn de nacht - Matthijs Meeuwsen & Paco Vink

Ooit gehoord van de doeroecoeli, de wimpermijt of de hamerkopvleerhond? Natuurlijk niet. Omdat deze nachtdieren pas hun nest uitkomen als wij al lang aan het slapen zijn. We zien ze niet. En dus heeft niemand door wat voor bijzondere beesten ’s nachts zelfs op ons eigen gezicht een feestje vieren. Griezelvingers en snorkelsnuiten. Vampiertanden en discovachtjes. Pak je zaklamp er maar bij. Hoogste tijd om die dieren van het donker ook eens in het zonnetje te zetten! Met pakkende portretten van de reuzenbekhaai, de colocolo, de goudmol, het waterdwerghert en nog veel meer unieke nachtdieren die iedereen zou moeten kennen.

Hoe maak je dat ? - Pieter Gaudesaboos

Breng een bezoek aan 10 bijzondere fabrieken. Laat je verwonderen door geniale machines en ontdek in 8 stappen hoe alledaagse voorwerpen gemaakt worden. Kijk vanop de eerste rij hoe tennisballen en kerstballen van de band rollen. En hoe maak je zeep, verf of plastic poppen? Reis terug in de tijd en zie hoe bamboestokken in vuurwerk veranderden en hoe de oude Egyptenaren muntstukken persten. Waarom smelt chocolade in je mond? Word je van cornflakes echt slim? En waarom moet kauwgom altijd koud verpakt worden? Voor makers en dromers van 8 tot 108 jaar.

Slimmer dan je denkt - Lotte Stegeman & Mark Janssen

Lotte Stegeman en Mark Janssen, bekend van Ik voel ik voel wat jij niet ziet, duiken in Slimmer dan je denkt opnieuw in het hoofd van dieren. Deze keer gaat het niet over emoties bij dieren, maar over hoe slim ze zijn. Mensen roepen altijd dat wij de slimste soort op aarde zijn. Maar het is maar net wat je onder intelligent verstaat. Een bidsprinkhaan, koekoekshommel en coyote zijn slim op heel andere manieren. Een hermelijn kan maar beter uitblinken in dansen, en een zoutwaterkrokodil in de weg naar huis vinden. In Slimmer dan je denkt zaait een hele stoet dierlijke uitblinkers twijfel over wat intelligent nou eigenlijk betekent.

Wist je dit al over je lichaam? - Usborne

Hoe noemen artsen gerommel in je buik en hoeveel geuren kan je neus herkennen? Informatief boek vol leuke en verrassende weetjes over het menselijk lichaam, met grappige illustraties van Susanna Rumiz. De duidelijke, eenvoudige tekst prikkelt de nieuwsgierigheid van kinderen en wakkert een interesse in de wetenschap aan. Perfect voor kinderen die van feitjes houden. En leuk om te weten, er zijn meer boeken in deze Wist je dit al over? serie. 

Dit boek gaat over Nederland -  Kristi Freijssen

Welkom in Nederland! Misschien wel het land waar jij geboren bent of al een poosje woont. Het kan ook zijn dat je hier gezellig op bezoek bent. Blader mee en ontdek de grote diversiteit van dit kleine landje, waar je mag zijn wie je wilt zijn. Van Nederlandse uitvindingen en typische gebruiken tot herkenbare belevenissen. Aan de hand van kleurrijke illustraties en verrassende weetjes stap je in de gezellige wereld van de lage landen. Met dit boek leren kinderen vanaf 4 jaar Nederland op een speelse manier kennen.

Een reis door het menselijk lichaam - Gail Armstrong --> tip van Michel

Dit boek heeft fantastische uitsneden en grote & kleine flappen vol extra informatie. Een ware ontdekkingsreis door het hele lichaam. Neem een kijkje aan je binnenkant en leer van alles over je spieren en zenuwstelsel. Check je bloedvatenstelsel, je briljante hersenen en kom erachter hoe bijvoorbeeld je oog werkt. 

Michel: 'In de winkel hebben we flink wat kasten over non-fictie onderwerpen. Dit is een mooie aanvulling op onze collectie van boeken over je lijf. Een heel fijn bladerboek met een heldere uitleg en vol interessante weetjes. In zijn vormgeving echt een blikvanger, het boek komt door alle papercuts echt tot leven.'

Wist je dit al over dinosaurussen? - Usborne Publishers

Een nieuw deel in de 'Wist je dit al over.....?' serie. Heerlijk informatief boek vol grappige en verrassende feiten over allerlei verschillende dinosaurussen, met duidelijke tekst die de nieuwsgierigheid van jonge lezers prikkelt. Perfect voor kinderen die van feitjes houden, zodat ze hun familie en vrienden kunnen laten zien hoeveel ze over dinosaurussen weten. Ook verkrijgbaar in deze serie: Wist je dit al over je lichaam? en Wist je dit al over de ruimte?

Een bijzonder pakketje - Polly Faber

'Een bijzonder pakketje' is een non-fictie prentenboek dat antwoord geeft op alle vragen die je maar kunt verzinnen over pakketjes en de post. Waar komt een boek vandaan? Hoe komen ze in winkels en op deurmatten terecht? Dit wordt allemaal haarfijn uitgelegd. Eerst komt het product de fabriek uit. Dan wordt het met een vrachtwagen naar de haven gestuurd en vaart het op een groot schip de hele wereld over. Misschien pakt het daarna wel een trein of stapt het in een busje, voordat het in de winkel terechtkomt. En hoe normaal en alledaags het ook lijkt, als je de wereldreis eens goed bekijkt, is eigenlijk elk pakketje wel een bijzonder pakketje! 

De bizarste dieren ooit - Tim Flannery

Een fantastisch nieuw boek van de auteur van Gek! Gaaf! Geweldig! en Duik mee in de diepzee. Zet je schrap! Je gaat op reis door de tijd met professor Tim Flannery, de meest enthousiaste ontdekkingsreiziger en wetenschapper ter wereld, om de bizarste beesten te ontmoeten die ooit hebben geleefd – en zijn gestorven. Zet de tijdmachine aan en ontdek het allemaal!

Atlas van de ruimte - André Kuipers

Als je ’s nachts naar de sterrenhemel kijkt, is er enorm veel te zien. Ontdek in dit grote boek boordevol echte ruimtefoto’s en illustraties alles over het heelal. Wist je bijvoorbeeld dat de sterrenhemel er vanaf de andere kant van de aardbol heel anders uitziet? En wat het verschil is tussen een planeet en een ster? Dat wonen en leven op Mars best een uitdaging is? En hoe heet is het eigenlijk op de zon? Bezoek samen met de Kleine Astronauten bijzondere plekken in het heelal, zoals de maan, de planeten in ons zonnestelsel, sterren en sterrennevels. 

Vandaag houd ik mijn spreekbeurt over de anaconda - Bibi Dumon Tak

Winnaar van de Woutertje Pieterse Prijs 2023 en bekroond met een Zilveren Griffel! Bibi Dumon Tak laat dieren aan het woord die spreekbeurten houden over andere dieren. Sommige dieren hebben elkaar nog nooit gezien, anderen kennen elkaar juist heel goed. Zoals de poetsvis, die vooral de scherpe tanden van de haai kent, en de vos, die voornamelijk is geïnteresseerd in de smaak van de gans. De zebra houdt zijn spreekbeurt over zwart-witte dieren en de doodshoofdvlinder weet alles over de doodshoofdaap te vertellen. En zoals bij iedere spreekbeurt is er na afloop gelegenheid tot het stellen van vragen!

Perronpapegaaien & krekelcriminelen - Auke-Florian Hiemstra

In dit boek neemt bioloog Auke-Florian Hiemstra je mee op safari in de stad. Want daar is veel meer natuur te vinden dan je denkt! We ontmoeten spreeuwen die treinen laten vertrekken, een meeuw die boodschappen doet, vissen die hun eigen deurbel hebben en nog veel meer. Voor veel dieren is de stad een 'all you can eat'-restaurant, zolang ze maar uitkijken met oversteken... En wist je dat sommige planten en dieren zich zo goed hebben aangepast aan het stadsleven, dat je het zelfs evolutie kunt noemen? Wie dit boek leest, zal nooit meer op dezelde manier door de stad lopen!

Tot over mijn oren in het plastic - Daniël Poolen

'Tot over mijn oren in het plastic' vertelt over de geschiedenis van plastic, de voor- én de nadelen, onze veranderende relatie met het materiaal en of we kunnen dromen van een plasticvrije wereld. Je kunt het je bijna niet meer voorstellen, maar halverwege de vorige eeuw was iedereen razend enthousiast over plastic. Nu zoeken we juist naar manieren om zo min mogelijk plastic te gebruiken. Hoe is dat zo gekomen?

Wiskunde in je smartphone - Ann Dooms

Sla dit boek open en krijg antwoord op vragen als:

Kan een computer zien?
Hoe weet Instagram welke filmpjes je graag bekijkt?
Kun je geheimschrift ontcijferen?
Hoe weet je of een foto online echt of nep is?
Welke wachtwoorden hoef je niet te onthouden?

Het complete drakenboek - Federica Magrin

Als je op zoek bent naar een oersaaie drakenencyclopedie, is dit geen boek voor jou. Dit is namelijk een praktische gids voor toekomstige drakenjagers en -trainers, boordevol handige informatie waarmee je alle soorten draken die ooit hebben bestaan kunt herkennen, alles te weten komt over hun schuilplaatsen, gewoonten en favoriete eten, en leert hoe je voor deze grandioze dieren moet zorgen! Ben je klaar om de wonderlijke, mysterieuze en fantastische wereld van deze mythische wezens te betreden? Zet dan je angst opzij en kom binnen... de draken wachten op je!

Het begint met een droom -  Babs Gons & Femme ter Haar

In ‘Het begint met een droom’ staan 20 vrouwen in de schijnwerpers die een verschil hebben gemaakt in de geschiedenis van het Nederlands koninkrijk. En wat blijkt: zo anders dan jij en ik zijn ze helemaal niet! Schrijver, theatermaker en spoken word-artiest Babs Gons brengt met ‘Het begint met een droom’ een ode aan fenomenale vrouwen uit onze geschiedenis. In dit inspirerende, informatieve boek vertelt ze op een toegankelijke manier over de levens van deze heldinnen. Femme ter Haar maakte de schilderachtige illustraties waarin onder meer Wilhelmina Drucker, Khadija Arib en Nikkie de Jager van de pagina’s spatten.

Meesters in vermomming - Marc Martin

Een zoekboek recht uit de natuur. Er zijn dieren die zich fantastisch kunnen vermommen. Sommige hebben schutkleuren of kunnen van kleur veranderen, waardoor ze niet opvallen in hun omgeving, andere doen zich zelfs voor als andere dieren of planten. Meesters in vermomming is een ode aan deze dieren. Eerst wordt uitgelegd hoe een bepaald dier zich weet te vermommen, gevolgd door een grote zoekplaat waarin je het betreffende dier moet ontdekken. Twaalf dieren komen aan bod, van de ijsbeer tot de orchideebidsprinkhaan en van kameleons tot mimische octopussen. Twaalf verbluffende verhalen en twaalf schitterende zoekplaten.

De Zweetvoetenman - Annet Huizing 

In een boek vol waargebeurde verhalen brengt Annet Huizing samen met illustrator Margot Westermann de rechtsstaat tot leven. Over het zeilmeisje Laura, dat eerst niet en later wel in haar eentje de zee op mocht. Over de man die 'fuck de koning!' riep. Over rapper Typhoon die door de politie aan de kant werd gezet omdat hij in een dure auto reed. En over de onterechte veroordeling van Lucia de B. Aan de hand van bekende en onbekende zaken ontdek je als lezer hoe het recht werkt en hoe een rechter tot zijn oordeel komt. Ook kom je erachter dat ogenschijnlijk eenvoudige zaken bij nader inzien toch meer haken en ogen hebben.

Dit boek zit vol met hersenen - Van Holkema & Warendorf

In dit boek leer je alles over het brein. Niet alleen dat van mensen, maar ook dat van dinosaurussen en robots. Ontdek de gruwelijke geschiedenis van de neurowetenschap, leer hoe snel een gedachte kan reizen, lees waarom we slapen en hoe je zintuigen werken. Door het hele boek heen vind je toffe praktische experimenten en optische illusies die je als lezer thuis kunt proberen. En er wordt zelfs vooruitgekeken naar wat er in de toekomst misschien nog meer kan met hersenen! Elke dag gebruik je deze ultieme supercomputer. Een grappig geïllustreerd boek boordevol weetjes voor nieuwsgierige kids vanaf 8 jaar. 

Toen het oorlog was, 1914-1918 - Diverse auteurs

‘Toen het oorlog was, 1914-1918’ is een prachtig verzorgd non fictie-kinderboek over de Eerste Wereldoorlog. Dit informatieve boek heeft oog voor het internationale verloop van de oorlog, maar vooral ook voor de situatie in Nederland en België. Een prachtige uitgave vol historische fotografie en fullcolour-illustraties. De auteurs van tekstbureau Patsboem! educatief weten als geen ander de geschiedenis op een begrijpelijke en informatieve manier uit te leggen voor kinderen in de bovenbouw van de basisschool. Voor het eerder verschenen ‘Toen het oorlog was, 1939-1945’, dat over de Tweede Wereldoorlog gaat, won het team een Zilveren Griffel.

Vet oud! Tweede Wereldoorlog - Richard Zuiderveld & Aant-Jelle Soepboer

In dit 4e deel van de Vet oud!-serie nemen geschiedenisleraren Richard Zuiderveld & Aant Jelle Soepboer de lezers mee naar deze heftige en interessante oorlogsjaren. Als lezer volg je de levens van jongeren tijdens de oorlog aan de hand van 15 verhalen. Je wordt meegenomen van de Slag om de Grebbeberg tot aan het beleg van Stalingrad en van onderduikers in de polder tot de strijd in Indonesië. Uiteraard komen ook de Duitse inval in Nederland, de Hitlerjugend, razzia's, het verzet, de aanval op Pearl Harbour, de SS, de Hongerwinter, de bevrijding, de Slag om Berlijn, het Rode Leger en de atoombommen op Japan aan bod. De spannende verhalen in het boek worden aangevuld met vele historische weetjes, museumtips, foto's en illustraties.

Boek reserveren of prijs opvragen

Wil je graag een boek of spel reserveren of ben je benieuwd naar de prijs? Laat hieronder een berichtje voor ons achter en we laten het je snel weten!

  • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.